Elm və Təhsil Nazirliyinin (ETN) akademik Y.H.Məmmədəliyev adına Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunda (NKPİ) ETN İqtisadiyyat İnstitutunun bir qrup əməkdaşı ilə görüş keçirilib.
NKPİ-nin baş direktoru, akademik Vaqif Abbasov iqtisadçı alimləri rəhbərlik etdiyi institutun tarixi, fəaliyyəti ilə ətraflı tanış edib, son yeniliklər, elmi tədqiqat işləri və onların əsas nəticələri, nailiyyətləri və başlıca hədəfləri barədə danışıb.
ETN İqtisadiyyat İnstitutunun baş direktoru, prof. Nazim Müzəffərli rəhbərlik etdiyi İqtisadiyyat İnstitutunun fəaliyyəti, burada aparılan elmi tədqiqatlar və onların əsas nəticələri barədə məlumat verib. Xüsusən də son illərdə dövlət qurumlarının sifarişi əsasında yerinə yetirilmiş tədqiqatlar, onların ölkə üçün əhəmiyyəti, faydaları, çap olunmuş kitablar, iqtisadçı alimlərin ölkə iqtisadiyyatının inkişafı naminə üzərlərinə düşən vəzifələrdən danışıb. Bu sahədə ETN-nin tədqiqat institutları arasında qarşılıqlı faydalı əməkdaşlığın qurulması imkanları ətrafında maraqlı müzakirələr aparılıb.
Akademik Vaqif Abbasov NKPİ-nin alimlərinin Naftalan neftinin öyrənilməsi sahəsində apardıqları tədqiqatlar barədə məlumat verib. Bildirib ki, Təcrübə-Sənaye Zavodu (TSZ) ilə birlikdə istehsal texnologiyası yaradılmış “Ağ Naftalan” yağı 2014-cü ildə Səhiyyə Nazirliyində dərman preparatı kimi qeydiyyatdan keçib və istehsalı təşkil olunub. Hazırda tətbiq üçün hazır olan “Bioloji aktiv Ağ Naftalan yağı”, “Naftakosmet-L”, “Naftakosmet-P”, “Naftaterm-La”, “Naftaterm-Ç”, “Naftakandid-C” və “Gold Naftalan” məhsullar yaradılmışdır. İnstitutda son illərdə “Qarabağ-1”, “Qarabağ-2”, “Qarabağ-3” və “Qarabağ-4” bitkilərin boy stimullaşdırıcıları yaradılıb, müxtəlif bitkilərin inkişafına və məhsuldarlığına təsiri çöl təcrübələri ilə təsdiq olunub. Bu stimullaşdırıcıların geniş istifadəsi kənd təsərrüfatında yüksək məhsuldarlıq əldə etməyə imkan verəcək, işğaldan azad olunmuş torpaqlarda məhv olmuş meşələrin sürətli bərpasını təmin edəcəkdir.
NKPİ-nin elmi tədqiqatlarının bir çox nəticələrinin yerli sənayedə və kənd təsərrüfatında tədbiqi maraq doğurub. Xüsusən də İnstitutun ərsəyə gətirdiyi “Azofosk” gübrənin aqrar məhsulların (qarğıdalı, üzüm, nar, pambıq, yonca və s.) məhsuldarlığını 2-3 dəfə artırması, hətta ildə iki dəfə məhsul götürülməsinə imkan verməsi, küknar və xan çinarı kimi ağacların daha sürətli boy artımına səbəb olması təcrübü olaraq sübuta yetirilib. Bu gübrədən 200 ton istehsal edilib. “AzGranat” MMC-nin Şamaxıdakı üzüm sahələrində “Azofosk” gübrəsi uğurla sınaqdan keçirilib və nar istehsalında məhsuldarlığın artırılmasına nail olunub.
İnstitutda yaradılmış V-2 bituma adgeziya qatqısı 2015-ci ildən Azərbaycan Avtomobil Yolları Dövlət Agentliyi tərəfindən yolların əsaslı tikintisi və təmiri zamanı istifadə olunur. Bu qatqı istifadə olunmaqla tikilən yolların istismar müddəti uzanır, cari təmirlərin sayı azalır.
Hazırda neft sənayesinin ciddi problemlərinin həlli üçün əhəmiyyətli olan yeni reagentlər yaradılıb ki, onlar sənaye sınaqları ərəfəsindədir. NKPİ-də son on ildə 71 Azərbaycan patenti, 13 Avrasiya patenti alınıb (economics.org.az).
